ตำลึง สามารถรับประทานเป็นผักสดได้ หรือจะต้มกินกับน้ำพริกก็ได้ และใช้ในการผสมผสานเป็นเครื่องปรุงแกงต่างๆ เช่น แกงจืด แกงจืด ต้มเลือดหมู ตามตำราแพทย์แผนไทยตำลึงเป็นยาเย็น แก้พิษร้อน เถาไม่มีรส กำจัดพิษ สมานแผล แก้ปวดตา และพิษ ใช้บรรเทา รักษาฝี และรักษาโรคตาต่างๆ  ฤทธิ์ลดน้ำตาลในเลือด สกัดจากส่วนต่างๆ ของ ใบ ผล เถา ส่วนที่ขึ้นเหนือพื้นดินทุกส่วนมีผลลดระดับน้ำตาลในเลือด  สารสกัดจากผักตำลึงฤทธิ์กระตุ้นการนำกลูโคสเข้าสู่เซลล์ เพิ่มระดับอินซูลิน ทำให้การสังเคราะห์ไกลโคเจนเพิ่มขึ้น ลดการแปลงไกลโคเจนเป็นกลูโคส และลดระดับน้ำตาลในเลือดได้ดี 

สรรพคุณของ  ตำลึง มีอะไรบ้าง 

  • ช่วยบำรุงผิว ช่วยซ่อมแซมและสร้างเนื้อเยื่อในร่างกาย
  • ช่วยป้องกันการเป็นตะคริว
  • ใช้น้ำเถาเพื่อรักษาอาการอักเสบและทาบริเวณที่ได้รับผลกระทบ
  • บรรเทาอาการอักเสบที่เป็นพิษของตาแดง ตาเหล่ รอยฟกช้ำ ตาเปียก และตา ใช้เถาน้ำเต้าต้มน้ำให้เข้าตา
  • ช่วยบรรเทาอาการตาแดง ตัดเถาให้ยาว 2 นิ้ว และทำให้ช้ำเพียงพอ 
  • ช่วยลดอาการคันและระคายเคืองที่เกิดจากพืชมีพิษ เช่น ยุงกัด แพ้ข้าวหมอก แมลงกัดต่อย โดยการนำใบสดหนึ่งกำมือมาแตะกับน้ำ จากนั้นบีบน้ำและทาบริเวณนั้นจนหายดี (การทาน้ำตำลึงเพื่อแก้คันหรือรักษาโรคผิวหนังต่างๆไม่ควรถูแรงจนเกินไปในบริเวณที่เป็นผิวบอบบาง เพราะอาจทำให้เกิดอาการแพ้หรือการอักเสบ)
  • ช่วยบรรเทาอาการปวดแสบปวดร้อน
  • ใช้เมล็ดพืชและแตะน้ำมันมะพร้าวเพื่อทาบริเวณที่ได้รับผลกระทบเพื่อช่วยรักษาหิด
  • ช่วยลดอาการอาหารไม่ย่อย อิจฉาริษยา ด้วยการรับประทานใบมะระสด
  • ช่วยบำรุงกระดูกและฟันให้แข็งแรง
  • ช่วยป้องกันมะเร็ง
  • ลดความเสี่ยงมะเร็งกระเพาะอาหาร
  • ช่วยป้องกันโรคโลหิตจาง
  • ช่วยป้องกันโรคหัวใจขาดเลือด ดังนั้นจึงช่วยป้องกันอัมพาต
  • ช่วยบำรุงกระดูกและฟันให้แข็งแรง
  • ช่วยบำรุงและรักษาสายตา
  • ช่วยบำรุงโลหิต 
  • ช่วยบำรุงน้ำนมแม่ 
  • ช่วยป้องกันโรคเลือดออกตามไรฟัน
  • ใช้ดับไข้พิษ แก้ไข้ 
  • ช่วยลดไข้ 
  • ช่วยแก้อาเจียน
  • โดยใช้เถาน้ำเต้าชงในน้ำดื่มแก้อาการวิงเวียนศีรษะ

ประโยชน์ของตำลึง

  • ผลอ่อนสามารถทานกับน้ำพริกได้ หรือผลสุกดองมีรสหวาน กินได้
  • ใช้เป็นยารักษาตาไก่ (ยุงกัด ปรสิต หนองขาว เปลือกตาแข็งจนตาบวม) ขั้นแรกให้พลิกเอาหนองสีขาวที่แข็งออกจากตา จากนั้นใช้เถา (ขนาดก้อย) สับแล้วใช้ปากเป่าเป่าข้างหนึ่งจนเกิดฟอง แล้วใช้ปากเป่าด้านหนึ่งจนเกิดฟอง หลังจากนั้นให้เอามือเปิดเปลือกตาไก่ออกแล้วเอาฟองที่ได้หยอดตาไก่วันละครั้งจนหายดี
  • ใช้สำหรับการรักษากระชับผิว โดยใช้น้ำเต้าครึ่งถ้วยกับน้ำผึ้งแท้ครึ่งถ้วย ใส่ในชามและผสมให้เข้ากัน หลังจากนั้นโปรดนำแผ่นมาส์กมาทิ้งไว้ประมาณ 20 นาทีแล้วล้างออก
  • ใช้น้ำเต้าช่วยดับกลิ่นตัวและกลิ่นเต่า (ทั้งเถาและใบ) ผสมปูนแดงแล้วทาบริเวณรักแร้